De geschiedenis van de brug van Remagen

De toenmalige "Ludendorff-brug" met in de achtergrond Remagen.

De brug van Remagen werd tijdens de eerste wereldoorlog op aandringen van de Duitse generale staf gebouwd, teneinde meer troepen en materiaal naar het westelijk front te kunnen overbrengen.

De spoorwegbrug werd ontworpen door de architect Karl Wiener uit Mannheim. Ze was 325 m lang, haar vrije hoogte boven de normale waterstand van de Rijn bedroeg 14,80 m en onder het hoogste punt van de boog was ze 29,25 m hoog. Over de brug liepen twee treinsporen en een smal voetgangersbruggetje.

Ze gold als een van de mooiste stalen bruggen over de Rijn.

De verovering van de brug

Op 7 maart 1945 slaagde een kleine voorhoede van de 9e US-pantserdivisie, onder leiding van luitenant Karl H. Timmermann (een Duitser van geboorte), erin de brug te veroveren, nadat de Duitse verdedigers twee mislukte pogingen gedaan hadden om de brug op te blazen. Deze verovering ging als het "Wonder van Remagen" in de annalen van de krijgsgeschiedenis. Generaal Eisenhower riep uit: "De brug is haar gewicht in goud waard".

De Duitse legerleiding trachtte in de daaropvolgende dagen vertwijfeld de brug door bombardementen en kikvorsmannen te laten instorten.

In machteloze woede richtte Hitler een spoedrechtbank op, die vijf officieren ter dood veroordeelde en vier van hen in het Westerwald liet fusilleren.

Op 17 maart stortte de zwaar beschadigde brug in en sleurde 30 Amerikaanse soldaten mee in de dood.

De brug in de media

Het belangrijkste werk werd in 1957 gepubliceerd door de professor in de politieke wetenschappen en latere volksvertegenwoordiger Ken Hechler onder de naam "The Bridge at Remagen" (3e herwerkte druk 1998). Ken Hechler had als geschiedkundige van het Amerikaanse leger de gelegenheid om slechts enkele dagen na de gebeurtenissen veel van de betrokkenen te interviewen. Helaas werd dit boek nooit naar het Duits vertaald.

Het Duitse antwoord kwam in 1993 van Lothar Brüne en Jakob Weiler met hun zeer gedetailleerd onderzoek "Remagen in maart 1945".

David L. Wolper produceerde in 1968 de Amerikaanse film "The bridge at Remagen". Deze film toont wel de historische achtergrond, maar is voor de rest nogal vrij. De handelingen in de film hebben met de werkelijke gebeurtenissen weinig uitstaans.

Dichter bij de werkelijke gebeurtenissen staat de roman van Rolf Palm: "Die Brücke von Remagen" (1985).

Daarnaast bestaan er een groot aantal publicaties over de brug van Remagen in boeken, kranten en tijdschriften.

Het idee om een gedenkplaats in te richten

Het idee om een gedenkplaats in te richten had de burgemeester van Remagen, Hans Peter Kürten, reeds lang bezig gehouden.

De onderhandelingen met de Duitse Spoorwegen duurden zeven jaar vooraleer men het vroegere spoorwegterrein verwerven kon. Wenken aan officiële instanties om de brug als monument te bewaren vonden geen gehoor.

Toen in de zomer van 1976 de brugpijlers uit de Rijn gehaald werden, liet de burgemeester de stenen naar de oever van Remagen brengen, want hij had een goed idee: de stenen van de brug in brokjes verkopen, ingebed in giethars en vergezeld van een echtheidscertificaat. Op  7 maart 1978 kwam hij met dit idee naar buiten en had er een onverwacht groot succes mee, want de verkoop leverde meer dan 100.000 DM winst op.

De gedenkplaats

De gedenkplaats kon reeds op 7 maart 1980 geopend worden. Kürten was erin geslaagd een werkgelegenheidsverruimende maatregel te laten goedkeuren door het arbeidsbureau. De torens werden gereinigd en uitgerust met deuren en vensters. Het interieur werd geschilderd en er werd verlichting aangebracht.

In de torens vertelt een tentoonstelling het verhaal van de brug. Een documentaire videofilm van de Engelse Militaire Academie in Sandhurst toont de gebeurtenissen rond 7 maart 1945 in bioscoopjournaals en interviews met getuigen uit die tijd.

De tentoonstelling herinnert aan de bouw, de verovering en de zware gevechten in het bruggenhoofd, waaraan Duitse, Amerikaanse, Belgische en Engelse soldaten deelnamen.

De permanente tentoonstelling werd uitgebreid met een overzicht van de meer dan 200 oorlogen sinds 1945.

Sinds 1980 hebben meer dan 760.000 mensen het vredesmuseum bezocht.

Het leidmotief in de vredeshal belangt ons allen aan:

Laten wij elke dag met onze hart en ons verstand voor de vrede werken.

ieder beginne met zichzelf.